06 Nisan 2009 Pazartesi
Tezsiz Doktora
Aşağıda Tezsiz Yüksek Lisans ve Tezsiz Doktora hakkında bilgileri bulabilirsiniz.
Soru: Tezsiz Doktora mümkün müdür?
Cevap: Tezsiz Doktora kesinlikle mümkün değildir.
Soru: Tezsiz Yüksek Lisans mümkün müdür?
Cevap: Evet Tezsiz Yüksek Lisans mümkündür.
Soru: Tezsiz yüksek lisans nedir?
Cevap: Tezsiz Yüksek Lisans kısaca ders almaya dayalı bir yüksek lisans eğitimidir. Belli toplamda kredi aldıktan sonra genelde küçük bir proje ya da küçük tez (dissertation) denilen bir rapor sonrasında yüksek lisans yani mastır diploması alabilirsiniz.
Soru: Tezsiz Yüksek Lisans Yönetmeliği nedir?
Cevap: YÖK'ün yayımlamış olduğu üniversitelerde Tezsiz Yüksek Lisans yapmaya yönelik yönetmeliktir. Tezsiz Yüksek Lisans Yönetmeliği bağlantısından ayrıntıya ulaşabilirsiniz.
04 Ağustos 2008 Pazartesi
Doktora Tezleri
05 Temmuz 2008 Cumartesi
1 Ayda ABD'den Doktora
1 Ayda Nasıl Doktora Diploması Alınır?
1 Ayda Doktora alabilmek için tabii ki eğitime 3-4 sene önce başvurduğunuz yalanına ihtiyaç var. Bu yalanı da ilgili sayfanın köşesinde kırmızıyla yazmışlar. Sahtekarların Uzaktan Eğitimin adını bugüne kadar karaladığı yetmiyormuş gibi verecekleri diplomada Uzaktan Eğitim programı dahilinde alındığı belirtilmez denilerek artık Uzaktan Eğitime de dayandırmaktan gocunulduğu anlaşılıyor. asa 1 ayda doktora alabilmek için sitelerinde yazdıkları gibi 'Mezuniyet tarihinizin geçmise dönük kaydi mümkündür.' pratiği işletiliyor. Yani başvuruyorsunuz sizin doktora eğitiminiz 4 söne önce başlamış gibi gözüküyor. Bu dangalakların unuttuğu şey sahte doktoralıları istihdam edecek üniversitelerin, özel sektörün ve diğer kurumların sandıkları kadar dangalak olmadığı.
Diploma Satan Siteden Alıntı
Diplomanizi uzaktan egitim programi dahilinde aldiginiz, üniversitelerce diplomanizda hiç bir sekilde belirtilmez.
Mezuniyet tarihinizin geçmise dönük kaydi mümkündür.
19 Mayıs 2008 Pazartesi
Sanatta Yeterlik
SANATTA YETERLİK ÇALIŞMASI
Amaç ve Kapsam
MADDE 26. a) Sanatta yeterlik çalışması, özgün bir sanat eserinin ortaya konulmasını, müzik ve sahne sanatlarında ise üstün bir uygulama ve yaratıcılığı amaçlayan bir yükseköğretim programıdır. Hangi dallarda sanatta yeterlik programı açılabileceği Üniversitelerarası Kurulun önerisi üzerine Yükseköğretim Kurulunca belirlenir.
b) Sanatta yeterlik programı toplam yirmibir krediden az olmamak koşuluyla en az yedi adet ders ve uygulamalar ile tez veya sergi, proje, resital, konser, temsil gibi çalışmalardan oluşur.
c) Lisansüstü dersler ilgili enstitü anasanat dalı başkanlığının önerisi ve Enstitü Yönetim Kurulu onayı ile diğer yükseköğretim kurumlarında verilmekte olan derslerden de seçilebilir.
Süre
MADDE 27. a) Sanatta yeterlik programını tamamlama süresi sekiz yarıyıldır. Daha kısa sürede mezun olabilecek bir öğrenci ile ilgili düzenlemeler, ilgili senato tarafından kabul edilen yönetmelikte belirtilir. İlgili yönetmelik uyarınca başarısız olan öğrencinin yükseköğretim kurumu ile ilişiği bu süreden önce kesilebilir.
b) Dört yarıyıl sonunda kredili derslerini ve uygulamalarını başarıyla tamamlayamayan veya yükseköğretim kurumunun öngördüğü en az genel not ortalamasını tutturmayan öğrencinin yükseköğretim kurumu ile ilişiği kesilir.
c) Kredili derslerini ve uygulamalarını başarı ile bitiren, ancak tez veya sergi veya proje çalışmasını Madde 27-a’da belirtildiği üzere sekiz yarıyıl sonuna kadar tamamlayamadığı için sınava giremeyen bir öğrenciye ilgili enstitü anasanat dalı başkanlığının önerisi ve Enstitü Yönetim Kurulu onayı ile tezini, sergi veya proje çalışmasını jüri önünde savunması için en fazla dört yarıyıl ek süre verilebilir.
Danışman Atanması
MADDE 28. a) Enstitü anasanat dalı başkanlığı, her öğrenci için ders ve uygulama seçimi ile tez veya sergi veya proje yürütülmesinde danışmanlık yapacak bir öğretim üyesini ilgili enstitüye önerir. Danışman önerisi Enstitü Yönetim Kurulu kararı ile kesinleşir. Danışmanın öğrencinin programı içinde ne zaman atanacağı ilgili senato tarafından kabul edilen yönetmelikte belirtilir. Ancak danışmanın, en geç dördüncü yarıyıl sonuna kadar atanması zorunludur.
b) Danışman, öğretim üyeleri veya nitelikleri ilgili senatoca belirlenen öğretim görevlileri arasından seçilir.
Sanatta Yeterlik Çalışmasının Sonuçlanması
MADDE 29. a) Sanatta Yeterlik çalışmasını sonuçlandırabilmek için Üniversitelerarası Kurul Yabancı Dil Sınavı’nda (ÜDS) yüz üzerinden en az elli puan almış olmak ya da Üniversitelerarası Kurul tarafından belirlenen yabancı dil sınavlarından birinde başarılı olmak gerekir. Yabancı uyruklular, kendi anadili dışındaki diğer yabancı dillerden veya Türkçe’den sınava tabi tutulurlar. Yabancı uyruklu öğrencilerin yabancı dil sınavlarının nasıl yapılacağı Üniversitelerarası Kurul tarafından belirlenir.
Belirtilen yabancı dil sınavlarında başarısız olan Sanatta Yeterlik öğrencileri, esasları ilgili senatoca belirlenmek üzere yabancı dil hazırlık programına öğrenci olarak kaydedilebilirler. Bu program süresi en çok bir takvim yılı olup, bu süre sonunda belirtilen sınavlarda başarılı olamayan öğrencilerin yükseköğretim kurumu ile ilişkileri kesilir. Bu programda geçirilen süre öğrenim süresine dahil edilmez.
b) Tez hazırlayan bir öğrenci elde ettiği sonuçları, sergi veya proje hazırlayan bir öğrenci ise çalışmasını açıklayan ve belgeleyen bir metni ilgili senato tarafından kabul edilen yazım kurallarına uygun biçimde yazmak ve ayrıca tezini veya sergisi veya projesini jüri önünde sözlü olarak savunmak zorundadır.
c) Jüri, ilgili enstitü anasanat dalı başkanlığının önerisi ve Enstitü Yönetim Kurulu onayı ile atanır. Jüri, biri öğrencinin danışmanı ve en az ikisi başka yükseköğretim kurumlarının öğretim üyeleri olmak üzere beş kişiden oluşur.
d) Jüri üyeleri, söz konusu tezin veya metnin kendilerine teslim edildiği tarihten itibaren en geç bir ay içinde toplanarak öğrenciyi sınava alır. Sınav, sanatta yeterlik çalışmasının sunulması ve bunu izleyen soru-cevap bölümünden oluşur.
e) Sınavın tamamlanmasından sonra jüri, dinleyicilere kapalı olarak, tez veya sergi, proje, resital, konser, temsil hakkında salt çoğunlukla “kabul”, “red” veya “düzeltme” kararı verir. Bu karar, enstitü anasanat dalı başkanlığınca sınavı izleyen üç gün içinde ilgili enstitüye tutanakla bildirilir. Sanatta yeterlik çalışması reddedilen öğrencinin yükseköğretim kurumu ile ilişiği kesilir. Sanatta yeterlik çalışması hakkında düzeltme kararı verilen öğrenci en geç üç ay içinde gereğini yaparak tezini veya sergisini veya projesini aynı jüri önünde yeniden savunur. Bu sınav sonunda da sanatta yeterlik çalışması kabul edilmeyen öğrencinin yükseköğretim kurumu ile ilişiği kesilir.
Sanatta Yeterlik Diploması
MADDE 30. Sanatta Yeterlik çalışmasında başarılı olan öğrenciye, diğer koşulları da sağlamak kaydıyla sanat dalının özelliğine göre verilecek unvanı belirleyen bir diploma verilir.
MADDE 31. Her üniversite ve yüksek teknoloji enstitüsü bu Yönetmelik’le ilgili senatoların kararlarına bırakılan hususları yönetmelik halinde düzenler.
Yürürlükten Kaldırılan Yönetmelik
MADDE 32. Bu Yönetmeliğin yürürlüğe girmesi ile 6/10/1982 tarih ve 17830 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan “Lisansüstü Öğretim Yönetmeliği” ve değişiklikleri yürürlükten kaldırılmıştır. Lisansüstü programlarına 1996-1997 Eğitim-Öğretim yılından önce başlamış öğrencilerin, doktora yeterlik ve sanatta yeterlik için bu Yönetmelik’te getirilen yabancı dil şartı hariç hakları saklıdır.
GEÇİCİ MADDE 1. 1995-1996 Eğitim-Öğretim yılı sonuna kadar Yönetmeliğin yürürlükten kaldırılan hükümleri nedeniyle ilişiği kesilmiş olan öğrencilere, bu Yönetmeliğin hükümlerinden yararlanma hakkı tanınmaz.
GEÇİCİ MADDE 2. Bu Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihte bir doktora programına kayıtlı olup da yeterlik sınavına girmemiş veya girip de başaramamış olan öğrenciler ile 1/7/1996 tarihinde Sanatta Yeterlik programının 4. yarıyılını tamamlamamış ve bu sürenin sonunda kredili derslerinde ve uygulamalarında başarılı olmamış öğrenciler, yabancı dil ile ilgili olarak bu Yönetmelik’te getirilen hükümlere tabidirler.
Doktora Programı
Amaç ve Kapsam
MADDE 18. a) Doktora programının amacı, öğrenciye bağımsız araştırma yapma bilimsel olayları geniş ve derin bir bakış açısı ile irdeleyerek yorum yapma ve yeni sentezlere ulaşmak için gerekli adımları belirleme yeteneği kazandırmaktır.
Doktora çalışması sonunda hazırlanacak tezin,
1) Bilime yenilik getirme,
2) Yeni bir bilimsel yöntem geliştirme,
3) Bilinen bir yöntemi yeni bir alana uygulama,
niteliklerinden birini yerine getirmesi gerekir.
b) Doktora programı, toplam yirmibir krediden az olmamak koşuluyla en az yedi adet ders, yeterlik sınavı, tez önerisi ve tez çalışmasından oluşur.
c) Lisansüstü dersler, ilgili enstitü anabilim dalı başkanlığının önerisi ve Enstitü Yönetim Kurulu onayı ile diğer yükseköğretim kurumlarında verilmekte olan derslerden de seçilebilir.
d) Lisans dersleri ders yüküne ve doktora kredisine sayılmaz.
e) Doktora programları yurtiçi ve yurtdışı entegre doktora programları şeklinde de düzenlenebilir. Bu programların uygulama usul ve esasları, ilgili üniversite veya yüksek teknoloji enstitülerinin teklifi, Öğretim Üyesi ve Araştırıcı Yetiştirme Kurulunun görüşü üzerine Yükseköğretim Kurulunca belirlenir.
Süre
MADDE 19. a) Doktora programını tamamlama süresi sekiz yarıyıldır. Daha kısa sürede mezun olabilecek bir öğrenciyle ilgili düzenlemeler, senato tarafından kabul edilen yönetmelikte belirtilir. İlgili yönetmelikleri uyarınca başarısız olan öğrencinin yükseköğretim kurumu ile ilişiği bu süreden önce kesilebilir.
b) Dört yarıyıl sonunda kredili derslerini başarıyla tamamlayamayan veya yükseköğretim kurumunun öngördüğü en az genel not ortalamasını tutturamayan öğrencinin yükseköğretim kurumu ile ilişiği kesilir.
c) Kredili derslerini başarıyla bitiren, yeterlik sınavında başırılı bulunan ve tez önerisi kabul edilen, ancak tez çalışmasını MADDE 9-a’da belirtildiği üzere sekiz yarıyıl sonuna kadar tamamlayamadığı için tez sınavına giremeyen bir öğrenciye, ilgili enstitü anabilim dalı başkanlığının önerisi ve Enstitü Yönetim Kurulu onayı ile tezini jüri önünde savunması için en fazla dört yarıyıl ek süre verilebilir.
Tez Danışmanı Atanması
MADDE 20. a) Enstitü anabilim dalı başkanlığı her öğrenci için tez danışmanını ve danışmanının belirleyeceği tez konusunu ilgili enstitüye önerir. Tez danışmanının önerisi Enstitü Yönetim Kurulu Kararıyla kesinleşir. Tez danışmanının öğrencinin programı içinde ne zaman atanacağı senato tarafından kabul edilen yönetmelikte belirtilir. Ancak tez danışmanının, en geç üçüncü yarıyılın başına kadar atanması zorunludur. Tez çalışmasının niteliğinin birden fazla tez danışmanı gerektirdiği durumlarda ikinci tez danışmanı atanabilir.
b) Tez danışmanı öğretim üyeleri arasından seçilir. İkinci tez danışmanının doktora derecesine sahip olması gerekir.
Yeterlik Sınavı
MADDE 21. a) Yeterlik sınavının amacı, öğrencinin temel konular ve doktora çalışmasıyla ilgili konularda derinliğe sahip olup olmadığının sınanmasıdır. Yeterlik sınavları yılda iki kez yapılır.
b) Öğrencinin yeterlik sınavına ne zaman gireceği senato tarafından kabul edilen yönetmelikte belirtilir. Ancak öğrenci en geç beşinci yarıyılın sonuna kadar yeterlik sınavına girmek zorundadır.
c) Yeterlik sınavları, enstitü anabilim dalı başkanlığı tarafından önerilen ve Enstitü Yönetim Kurulu tarafından onaylanan ve sürekli görev yapan beş kişilik Doktora Yeterlik Komitesi tarafından düzenlenir ve yürütülür. Komite, farklı alanlardaki sınavları hazırlamak, uygulamak ve değerlendirmek amacıyla sınav jürileri kurabilir.
d) Doktora yeterlik sınavına girebilmek için Üniversitelerarası Kurul Yabancı Dil Sınavı’nda (ÜDS) yüz üzerinden en az elli puan almış olmak ya da Üniversitelerarası Kurul tarafından belirlenen yabancı dil sınavlarından birinde başarılı olmak gererkir. Yabancı uyruklular, kendi anadili dışındaki diğer yabancı dillerden veya Türkçe’den sınava tabi tutulurlar. Yabancı uyruklu öğrencilerin yabancı dil sınavlarının nasıl yapılacağı Üniversitelerarası Kurul tarafından belirlenir.
Belirtilen yabancı dil sınavlarında başarısız olan doktora öğrencileri, esasları ilgili senatoca belirlenmek üzere yabancı dil hazırlık programına öğrenci olarak kaydedilebilirler. Bu program süresi en çok bir takvim yılı olup, bu süre sonunda belirtilen sınavlarda başarılı olamayan öğrencilerin yükseköğretim kurumu ile ilişkileri kesilir. Bu programda geçirilen süre öğrenim süresine dahil edilmez.
e) Doktora yeterlik sınavı, yazılı ve sözlü olarak iki bölüm halinde yapılır. Doktora Yeterlik Komitesi, sınav jüri önerileri ve öğrencinin yazılı ve sözlü sınavlardaki başarı durumunu değerlendirerek öğrencinin başarılı veya başarısız olduğuna salt çoğunlukla karar verir. Bu karar, enstitü anabilim dalı başkanlığınca yeterlik sınavını izleyen üç gün içinde ilgili enstitüye tutanakla bildirilir.
f) Yeterlik sınavında başarısız olan öğrenci, bir sonraki yarıyılda tekrar sınava alınır. Bu sınavda da başarısız olan öğrencinin doktora programı ile ilişiği kesilir.
g) Doktora Yeterlik Komitesi, yeterlik sınavını başaran bir öğrencinin, ders yükünü tamamlamış olsa bile, Madde 19-b’de öngörülen duruma düşmemesi koşuluyla, dördüncü yarıyıldan sonra da fazladan ders(ler) almasını isteyebilir. Fazladan alınacak ders(ler)i altıncı yarıyılın sonuna kadar başarıyla tamamlayamayan öğrencinin yükseköğretim kurumu ile ilişiği kesilir.
Tez İzleme Komitesi
MADDE 22. a) Yeterlik sınavında başarılı bulunan öğrenci için ilgili enstitü anabilim dalı başkanlığının önerisi ve Enstitü Yönetim Kurulu onayı ile bir ay içinde bir Tez İzleme Komitesi oluşturulur.
b) Tez İzleme Komitesi üç öğretim üyesinden oluşur. Komitede tez danışmanından başka ilgili enstitü anabilim dalı içinden ve dışından birer üye yer alır. İkinci tez danışmanının olması durumunda ikinci tez danışmanı dilerse komite toplantılarına katılabilir.
c) Tez İzleme Komitesi’nin kurulmasından sonraki dönemlerde, ilgili enstitü anabilim dalı başkanlığının önerisi ve Enstitü Yönetim Kurulu onayı ile üyelerde değişiklik yapılabilir.
Tez Önerisi Savunması
MADDE 23. a) Doktora yeterlik sınavını başarı ile tamamlayan öğrenci, en geç altı ay içinde, yapacağı araştırmanın amacını, yöntemini ve çalışma planını kapsayan tez önerisinin Tez İzleme Komitesi önünde sözlü olarak savunur. Öğrenci, Tez önerisi ile ilgili yazılı bir raporu sözlü savunmadan en az onbeş gün önce komite üyelerine dağıtır.
b) Tez İzleme Komitesi, öğrencinin sunduğu tez önerisinin kabul veya reddedileceğine salt çoğunlukla karar verir. Bu karar, enstitü anabilim dalı başkanlığınca tez önerisini izleyen üç gün içinde ilgili enstitüye tutanakla bildirilir.
c) Tez önerisi reddedilen öğrenci yeni bir danışman ve tez konusu seçme hakkına sahiptir. Böyle bir durumda yeni bir Tez İzleme Komitesi atanabilir. Programa aynı danışmanla devam etmek isteyen bir öğrenci üç ay içinde, danışman ve tez konusu değiştiren bir öğrenci ise altı ay içinde tekrar tez önerisi son savunmada da reddedilen öğrencinin yükseköğretim kurumu ile ilişiği kesilir.
d) Tez önerisi kabul edilen öğrenci için Tez İzleme Komitesi, Ocak-Haziran ve Temmuz-Aralık ayları arasında birer kere olmak üzere yılda iki kez toplanır. Öğrenci, toplantı tarihinden en az bir ay önce komite üyelerine yazılı bir rapor sunar. Bu raporda o ana kadar yapılan çalışmaların özeti ve bir yıl sonraki dönemde yapılacak çalışma planı belirtilir. Öğrencinin tez çalışması, komite tarafından “başarılı” veya “başarısız” olarak belirlenir. Komite tarafından üstüste iki kez veya aralıklı olarak üç kez başarısız bulunan öğrencinin yükseköğretim kurumu ile ilişiği kesilir.
Doktora Tezinin Sonuçlandırılması
MADDE 24. a) Doktora programındaki bir öğrenci, elde ettiği sonuçları ilgili senato tarafından kabul edilen yazım kurallarına uygun biçimde yazmak ve tezini jüri önünde sözlü olarak savunmak zorundadır.
b) Doktora tez jürisi, ilgili enstitü anabilim dalı başkanlığının önerisi ve Enstitü Yönetim Kurulu onayı ile atanır. Jüri, üçü öğrencinin Tez İzleme Komitesi’nde yer alan öğretim üyeleri ve en az biri başka bir yükseköğretim kurumunun öğretim üyesi olmak üzere beş kişiden oluşur.
c) Jüri üyeleri, söz konusu tezin kendilerine teslim edildiği tarihten itibaren en geç bir ay içinde toplanarak öğrenciyi tez sınavına alır. Tez sınavı, tez çalışmasının sunulması ve bunu izleyen soru-cevap bölümünden oluşur.
d) Tez sınavının tamamlanmasından sonra jüri tez hakkında salt çoğunlukla “kabul”, “red” veya “düzeltme” kararı verir. Bu karar, enstitü anabilim dalı başkanlığınca tez sınavını izleyen üç gün içinde ilgili enstitüye tutanakla bildirilir. Tezi reddedilen öğrencinin yükseköğretim kurumu ile ilişiği kesilir. Tezi hakkında düzeltme kararı verilen öğrenci en geç altı ay içinde gereğini yaparak tezini aynı jüri önünde yeniden savunur. Bu savunma sonunda da tezi kabul edilmeyen öğrencinin yükseköğretim kurumu ile ilişiği kesilir.
Doktora Diploması
MADDE 25. a) Tez sınavında başarılı olmak ve diğer koşulları da sağlamak kaydıyla doktora tezinin ciltlenmiş en az üç kopyasını tez sınavına giriş tarihinden itibaren bir ay içinde ilgili enstitüye teslim eden ve tezi şekil yönünden uygun bulunan öğrenci Doktora Diploması almaya hak kazanır.
b) Doktora Diploması üzerinde öğrencinin izlemiş olduğu enstitü anabilim dalındaki programın onaylanmış adı bulunur.
Doktora Başvuruları
Lisansüstü eğitiminin iki ayağında yani Yüksek Lisans Eğitimi ve Doktora Eğitiminde başvuru süreçleri birbirine benzemektedir.
Doktora Başvuru süreci nasıl işler?
Başvuru süreci yavaş işleyen ve uzun süren bir süreçtir. Temelde bunun iki nedeni vardır. Öncelikle başvurulan program ister Türkiye’de, isterse yurt dışında olsun, başvuru için bir ön hazırlık gereklidir. Lisansüstü eğitim için başvuru yapacak kişilerin başvurdukları programın başlayacağı dönemden en azından tam bir yıl önce başvurularını hazırlamalarında yarar vardır. Diğer nedense, başvuru sürecinde başvuruları değerlendiren kişilerin öğrenci hakkında hem daha iyi hem de daha adil kararlar verilebilmek için kapsamlı bilgi edinmek istemeleridir. Öğrenciden en azından dört ya da beş farklı kaynaktan kendisi hakkında bilgi edinmesi ve iletmesi istenir.
Yurt içindeki lisansüstü program başvuruları en erken bahar aylarında en geç de yaz sonunda gerçekleşir. Sonuçları ise genellikle bir hafta içerisinde açıklanır. Yurt dışındaki programların başvuruları ise genelde çok daha erkendir: özellikle doktora programı başvuruları için son gün Aralık ayı ile Ocak ayı içindedir. Sonuçlar adaylara mektupla Mart veya Nisan aylarında bildirilir ve adaylardan gecikmeden yanıt vermeleri istenilir.
Doktora Eğitimi Nedir?
Yüksek lisans derecesine sahip kişiler ilgilendikleri bir alanda (bu alan yüksek lisans aldıkları alan dışında bir alan da olabilir) tam anlamıyla yetkin olmak isterlerse doktora derecesi elde etmek üzere bu dereceleri veren kurumlarda eğitimlerine devam edebilirler. Uzmanlığın giderek daha ayrıntılı bilgi, daha kapsamlı bir birikim ve sonuçta daha uzun bir eğitim süreci gerektirdiği günümüzde, doktora derecesi herhangi bir alanda bilimsel yetkinlik ile eşanlamlı bir duruma gelmiştir. Türkiye'de Doktora eğitimi programları hemen her zaman iki bölümden oluşur: Yeterlik Sınavı öncesi ve doktora tezi aşaması.
Tipik bir doktora programına bakıldığında, Yeterlik Sınavı öncesinde öğrencilerin temel ve özel yöntemler hakkında kapsamlı dersler aldığı görülebilir. Doktora programlarında bilimsel yöntemler açısından yetkinlik bir zorunluluktur. Doktora programlarında kişinin seçtiği özel alanda yetkinliği de esastır: doktora öğrencisinin alanının iç yelpazesini iyi tanıması beklenilir. Örneğin gelişim psikolojisinde doktora yapan bir öğrenci gelişim dönemlerini (çocukluk, gençlik ve yetişkinlik) ve araştırma çizgilerini (bilişsel gelişim, sosyal gelişim, yaşlanma gibi) kapsamlı olarak ele alan dersleri başarı ile tamamlamak zorundadır. Ayrıca seçtiği alana bağlı olarak (örn., klinik psikolojide) temel ve özel uygulamalar yapmış ve bu uygulamaları başarılı bulunmuş olmalıdır.
Tipik bir doktora programında öğrenciden bir yandal belirlemesi, bu dalda en azından belirlenmiş sayıda ders alması ve gerekirse uygulamalara katılması beklenilir. Anadal ve yandalda yeterli sayıda ders alan doktora öğrencileri her iki alanda Yeterlik Sınavına girerler. Yeterlik Sınavları doktora programlarında en çok farklılık gösteren uygulamalardan biridir. Ancak bu farklılıkların ötesinde temelde hedef aynıdır: öğrencinin bilgi ve beceri açısından yeterli olduğunu göstermesi gerekmektedir. Yeterli olduğunu gösteren öğrenci, doktora tezi aşamasına geçer. Yeterlik sınavı iki kez üstüste geçemeyen öğrenciler özel durumlar dışında doktora programını bırakmak zorundadır.
Doktora tezi aşamasında öğrenci kapsamlı bir araştırmayı kendi başına başlatmış, tamamlamış ve bu araştırmayı bütünlük içeren bir rapor olan doktora tezi olarak bir kurulun değerlendirmesine sunarak geçirmiş olmalıdır. Özetlemek gerekirse, doktora öğrencileri yüksek lisans eğitimlerinde edinmedikleri bilimsel yetkinliği doktora programlarında edinmek üzere eğitim görürler.
Günümüz akademik ortamında, akademik ünvana sahip bir pozisyonda çalışabilmek, öğretim verebilmek ve araştırma yapabilmek için doktora derecesi önkoşul durumuna gelmiştir. Yüksek lisans derecesi ise giderek uygulamaya yönelmek isteyen öğrencilere has bir seçenek haline gelmektedir. Asıl olarak doktora eğitimi alabilmenin şartı yüksek lisans derecesine sahip olmaktır. Ancak, kılavuzun ileriki bölümlerinde de göreceğiniz gibi, özellikle belirli ülkelerde, nihai amacı doktora programı bitirmek olan öğrenciler için yüksek lisans giderek daha sembolik bir anlam kazanmaktadır.

